Geschiedenis van Den Haag in het kort
ooievaar kopfoto

ooievaarkleinerDen Haag bestond nog niet in de prehistorie. Wel zijn er in Den Haag vondsten uit de Prehistorie gedaan.

kopfoto prehistorie

Korte geschiedenis van Den Haag

De prehistorie is de tijd dat er nog niet geschreven werd. Over deze tijd hebben we dus geen informatie uit oude boeken of archieven die beschreven hoe de mensen toen leefden of wat er toen gebeurd is. Over de prehistorie weten we alleen iets dankzij archeologisch onderzoek.

Ypenburg, de oudste wijk

We weten bijvoorbeeld dat je in deze tijd, zo'n elfduizend jaar geleden, over de bodem van de Noordzee naar Engeland kon lopen. Op het einde van de laatste IJstijd smolt er zoveel ijs dat de zeespiegel steeg. De Noordzee liep weer vol tot zover oostelijk dat de kustlijn door de wijk Ypenburg kwam te lopen. Rijswijkse archeologen vonden daar in 1997 de resten van een grafveld uit ca. 3500 voor Christus. Vervolgens drong de zee nog een tiental kilometers verder naar het oosten, maar in een latere periode schoof de kust weer naar het westen. Als de kust een langere tijd op een plek bleef liggen dan ontstond er op die plek een duin of strandwal. Vervolgens schoof de kust weer verder naar het westen en bleef dan weer een tijd liggen zodat ook daar weer een strandwal of duin ontstond. Op zo'n duin of strandwal konden mensen gaan wonen zoals dat in Ypenburg gebeurd is. De mensen woonden in deze tijd op een duin omdat het lager gelegen land zo drassig was dat het onbegaanbaar was.

ontstaan strandwallen

Het ontstaan van de strandwallen van de laatste IJstijd tot heden, schematisch weergegeven. De groene lage delen, het drassige veen, lag in de Middeleeuwen hoger dan de strandwallen.

Eerste bewoners: jagers en vissers

Ook op andere plekken in de Haagse regio zijn er voorwerpen gevonden die aangeven dat er hier in de prehistorie mensen woonden. Over het leven van de oudste bewoners van de Haagse regio is niet veel bekend. Uit archeologische vondsten is het wel duidelijk dat de mensen zich maar langzaam ontwikkelden. Men hield zich in leven met jagen en vissen. Daarbij trokken ze van de ene jachtplek naar de andere, op zoek naar nieuw wild. Mensen die leefden van de jacht konden dus geen dorp stichten, maar verbleven in tijdelijke woningen.

Latere bewoners: boeren

Dit veranderde toen de mensen leerden om vee te gaan houden en om akkers te gaan bebouwen. Nu was het niet meer noodzakelijk om op zoek te gaan naar wild en kon men op een vaste plek gaan wonen. Ook over deze meer ontwikkelde mensen weten we nog steeds niet veel. Ze konden nog niet schrijven en onze kennis over deze mensen komt nog steeds voort uit archeologisch onderzoek. Tegen het jaar 0 (het begin van onze jaartelling) wordt dat anders. Een deel van ons land wordt bezet door de Romeinen. Deze hadden geprobeerd Duitsland te veroveren op de Germanen, maar dat was niet gelukt. Ze gaven hun pogingen op en trokken zich terug achter de Rijn. Ze bouwden hier een linie met grensforten en vestigden zich toen voor langere tijd in Nederland. Omdat de Romeinen wel konden schrijven hebben we vanaf deze tijd oude documenten die ons iets vertellen over wat de Romeinen hier aantroffen. Romeinse historici en generaals beschreven welke stammen zij hier aantroffen en schreven over de oorlogen die zij met hen voerden. Ze schreven op hoe de stammen zich noemden, hoe het land er uit zag en hoe de mensen leefden.

prehistorische bewoner van Ypenburg

Oudste Hagenaars volgens een reconstructie van in Ypenburg gevonden schedels.

vervolgpijl Vervolg: de Romeinse tijd

Literatuur

• Koot, Hans, Ben van der Have, De Steentijdmensen van Ypenburg. Graven in Rijswijk, Rijswijk 2001.

• Kersing, V.L.C. (red), M.M.A. van Veen, J.A. Waasdorp, Archeologische-geologische kaart van Den Haag, Den Haag 2000.