Geschiedenis van Den Haag
kopfoto

ooievaarkleinerEen kort verhaaltje over de Fluwelen Burgwal.

straten kopfoto

Geschiedenis van de Fluwelen Burgwal

Deze vroegere gracht verbond de Herengracht met het Spui. De naamsverklaring is duister. Een veel genoemde naamsverklaring is dat de straat genoemd is naar het fluweel waarin de hier wonende rijke mensen zich kleden. Maar net als bij de Herengracht waren hier slechts aan één kant grote huizen voor rijke mensen. De echt rijke inwoners van Den Haag woonden aan het Voorhout, de Lange Vijverberg en de Prinsessegracht. De bewoners van de rijke kant van de Fluwele Burgwal waren meestal hoge ambtenaren en bestuurders van bestuursinstellingen van Holland of de Republiek, dus niet de echte heren.

Een bekende bewoner als Johan de Witt woonde hier slechts in zijn begintijd en verhuisde later naar de Kneuterdijk. Ook stond hier slechts het logement van kleinere steden. In de 17de eeuw was hier de winkel van fluweelwever Abrahams Bremans gevestigd. Mogelijk komt hier de naam van de straat vandaan.

De gracht die hier liep werd in 1858 [of 1853?] gedempt. De gracht lag net als niet precies in het midden, maar tegen de huizen aan de Westkant, net als bij Bleijenburg. Eerdere namen waren de Nieuwe Burgwal, Ferweelde Burgwal en in de tweede helft van de 17e eeuw in de volksmond een enkele keer Pauwengracht, naar Adriaan Pauw.

Een beschrijving uit 1913 spreekt over een rustige laan, beplant met hoge kastanjebomen die in het voorjaar zo mooi bloeiden met om de andere boom witte of roze bloesem. De bomen werden in 1914 gekapt. Ze moesten plaats maken voor bedrading voor de electrische tram. De Fluwelen Burgwal werd een verkeersweg.

Fluwelen Burgwal 1

De Fluwelen Burgwal.

Een van de beroemde bewoners was Johan de Witt. Hij heeft hier op de hoek van de Herengracht en Fluwelen Burgwal gewoond van 1 mei 1656 tot 1 mei 1661, waarna een grotere woning werd gehuurd op de Hofsingel. Vandaar is hij verhuisd naar het grotere huis aan de Kneuterdijk dat nu bekend staat als ‘Johan de Witthuis’.

Aan de gracht stond sinds 1771 ook het Logement van de Hollandse steden Gorcum, Schiedam en Schoonhoven. Op 2 februari 1807 kocht het Ministerie van Oorlog het en maakte er een kazerne van. Daarna had het gebouw ook andere doeleinden. In 1828 werd het eigendom van de gemeente.

Daarnaast zetelde de eerste ambassadeur van de Verenigde Staten in een huis aan de Fluwelen Burgwal. De Verenigde Staten waren net in opstand gekomen tegen de Engelse koning en in Nederland wilde men de staat wel erkennen. John Adams vestigde zich in het niet meer bestaande huis Fluwelen Burgwal 18. Hij kocht het huis voor de Verenigde Staten op 27 mei 1782. Deze heeft er na de koop maar enkele jaren gewoond. In 1787 was hij er al geen bewoner meer, maar het bleef bezit van de V.S. In 1829 werd het gebouw vermoedelijk door het rijk gekocht. Het werd wegens de bouwvallige staat afgebroken. In 1839 werd het nog onbebouwde terrein bij het gebouw van de Landsdrukkerij gevoegd, maar pas in 1855-1856 werd het pas aan de straatzijde bebouwd met een directeurswoning die later weer is afgebroken. In 1910 werd op deze plek een nieuw gebouw van de Algemeene Landsdrukkerij en later Staatsdrukkerij neergezet. Van dit gebouw staat alleen nog maar de voorkant. Op 18 september 1913 werd een herdenkingssteen geplaatst in de hal van het gebouw. Dat was op initiatief van het Albany Institute and Historical and Art Society. De tekst luidde:

1609 - 1913

God zij met ons - In god we trust

In token of more than three centuries of

ENDURING FRIENDSHIP

and of the manifold debt of the people

of the United States of America to the

NETHERLANDS

The Albany Institute and Historical and Art Society

gratefully rears this memorial.

september 1913.

Fluwelen Burgwal 2

De Fluwelen Burgwal.