Geschiedenis van Den Haag
kopfoto

ooievaarkleinerHet Buitenhof was vroeger het voorste plein van het grafelijk kasteel. Deze pagina gaat over de geschiedenis van het plein.

Nieuwe Haven in 1880

Geschiedenis van het Buitenhof

Het Buitenhof was oorspronkelijk het Nederhof van het grafelijk kasteel. Je zou denken dat het dan om het Voorhof zou gaan, maar deze naam werd gebruikt voor het hof dat lag voor de Ridderzaal, op het Binnenhof. Op het Nederhof kwamen allerlei dienstgebouwen van het kasteel, zoals de smederij en allerlei gebouwen voor het vee en voor de huisdieren. Dat waren de boerderij, de stallen, het hondenhok, het valkhuis en een onderkomen voor de leeuw(en). De Nederhof was lang niet volgebouwd, maar was een nogal open terrein die veel groter was dan het huidige Buitenhof. De tegenwoordige gebouwen staan veel verder naar voren dan de gebouwen toen. Het Nederhof was helemaal omgeven door water en geheel of gedeeltelijk door een houten of stenen muur of aarden wal. De hoofdingang van het kasteel was de Voorpoort, op de plek waar nu de Gevangenpoort staat. Later kreeg het Buitenhof een tweede ingang, de Halstraat, en weer later een of meer toegangen vanaf het Achterom. Die zijn later weer afgesloten. In de 19de en de 20ste eeuw kwamen er twee grote doorbraken waardoor het Buitenhof zijn besloten karakter verloor. Allereerst werd de Gravenstraat aangelegd, daarna werd de huidige Hofsingel aangelegd met de Vijverdam. Daardoor ontstond een grote verkeersweg tussen noordelijk (zeekant) en zuidelijk (polderkant) Den Haag. Ook de aanleg van de Passage gaf een grote verandering.

Buitenhof in 1570

Buitenhof in 1570.

Het Buitenhof hoorde tot het hofgebied, maar veel voorname hovelingen hebben er niet gewoond. Die vestigden zich vooral op het Lange Voorhout, de Kneuterdijk en enkele andere straten. Het Buitenhof werd vanouds dus bewoond door smeden, valkeniers, hondenoppassers en boeren, maar later ook door wat lagere hovelingen. Op den duur, door samenvoeging van kleinere percelen, kwamen er op het Buitenhof enkele grotere huizen. Het Buitenhof werd later ook door hoge militairen en juristen bewoond. Er waren ook enkele herbergen op het Buitenhof. Uit een ervan ontstond het vroeger bekende hotel De Twee Steden, of op zijn Frans Deux-Villes. Het Buitenhof werd al met al geen Lange Voorhout. Bedrijfsgebouwen bleven overheersen. In de loop der eeuwen lagen er aan het Buitenhof een kaatsbaan, diverse stallen, een pikeurschuur, een theater, een militaire wachtpost een stadslogement, een museum en natuurlijk Nederlands bekendste gevangenis, de Gevangenpoort. Je zou dan bijna vergeten dat aan het Buitenhof ook enkele paleizen lagen. Het stadhouderlijk kwartier was een paleis met de ingang aan het Binnenhof, maar in de hoek van het Buitenhof lag het huis van Albemarle, dat ook paleis is geweest. Dit huis, paleis en ook ministerie is afgebroken om plaats te maken voor auto’s en trams.

Buitenhof in 1730

Buitenhof in 1730.

Buitenhof in ca. 1735

Het Buitenhof in ca. 1735.

Buitenhof Stadhouderlijk kwartier

Buitenhof Stadhouderlijk kwartier, met links de Stadhouderstoren en rechts het stadhouderlijk kwartier van met name de stadhouders Willem IV en Willem V.

Buitenhof overzichtsfoto

Overzicht Buitenhof.

Links in de hoek de voormalige Besognekamer, links en rechts daarvan lagen Hotel De Twee Steden. Rechts enkele mooie panden met daarachter (niet zichtbaar) het Valkhuis.

Buitenhof gebouw Vijverhof

Op de hoek van het Buitenhof ligt dit mooie huis, Vijverhof.

Buitenhof tegenover de Hofvijver

Buitenhof tegenover de Hofvijver - Deze huizen herbergden vroeger de oudste museumcollecties van Den Haag.

Verantwoording

Eind 2010 of begin 2011 verschijnt een nieuwe, meer uitgebreide geschiedenis van het Buitenhof.