Geschiedenis van Den Haag
ooievaar

ooievaarkleinerWebsite over de geschiedenis van Den Haag, met nadruk op het centrum.

kopfoto

 

Geschiedenis van Den Haag

Op deze website vindt u allerlei informatie over de geschiedenis van Den Haag. De onderwerpen vindt u bij Inhoud. Regelmatig komen er onderwerpen bij. Meer informatie over deze site vindt u hieronder.

 

Nieuws over de Haagse geschiedenis

Na een tip vond ik deze filmpjes van Hagenaars over hun eigen geschiedenis, digitales.

 

Vandaag / deze week in de Haagse geschiedenis:

Op 23 mei 1929 overleed schilder Willem Maris.

Op 24 mei 1947 werd de jeugdherberg geopend in het gedeeltelijk gerestaureerde landhuis Ockenburgh.

Op 25 mei 1930 werden het Duitse Diaconessenhuis en het nieuwe Mädchenheim geopend op Bleyenburg 3a.

Op 26 mei 1896 werd ter gelegenheid van de kroningsdag van de Russische tsaar (Nicolaas) en tsarin wordt een kerkdienst gehouden in de Griekse kapel aan de Scheveningseweg (bij paleis Rustenburg). In 1957 werd TOGO landskampioen.

Op 27 mei 1902 vroeg de gemeente aan het rijk toestemming om een eigen telefoonnet te mogen exploiteren.

Op 28 mei 1954 werd de de Nieuwe Kraamkliniek aan de Nieuwe Duinweg 24, gesticht door Algemeen Ziekenonfds De Volharding (AZIVO), geopend. In de jaren zeventig zou de opheffing van de kraamkliniek voor veel protest zorgen.

Op 29 mei 1935 werd het nieuwe Gemeentemuseum van architect Berlage aan de Stadhouderslaan geopend. In 1958 slaat wethouder Ir. R.C.A.F.J. van Lissa Nessel de eerste paal voor een complex van 80 woningen in het uitbreidingsplan Mariahoeve. Hiermee begint de bouw van Mariahoeve.

Op 30 mei 1930 werd het gemeentelijk zwembad in het Zuiderpark geopend.

Op 31 mei 1906 werd op feestelijke wijze het warenhuis Grand Bazar de la Paix in de Spuistraat geopend. Het was in deze tijd een ongekend grote winkel die zijn naam ontleende aan de vredesroes waar Den Haag in verkeerde. In 1899 was hier de eerste vredesconferentie gehouden en in 1907 zou daar een vervolg op komen. Het warenhuis lijkt niet speciaal aan de vrede te zijn gewijd, maar gebruikte de naam waarschijnlijk voor een positief klinkende naamsbekendheid?

 

Juni

Op 1 juni 1933 werd het Gemeentelijk Kampeerterrein in Kijkduin geopend.

Op 2 juni 1660 vertrok de Engelse koning Karel II weer naar Engeland. Hij was gevlucht na de machtsgreep van Cromwel.

Op 3 juni 1847 vond de ingebruikneming plaats van station Hollandse Spoor. In 1993 werd op deze dag het theatercentrum aan het Spui geopend.

Op 4 juni 1957 werd het nieuwe gebouw van de Dienst van Gemeentewerken door burgemeester Kolfschoten officieel in gebruik gesteld.

Op 5 juni 1966 wachtten vele fans bij de Pier op de aankomst van de popgroep Q65. Die waren met een rubberboot uit Engeland komen overvaren, althans zo ging het verhaal rond. In 2008 werd op Hobbemaplein herdacht dat op 5 juni 1873 in Suriname het eerste zeilschip arriveerde met contractarbeiders die geworven waren in Centraal India. De slavernij was afgeschaft en de Hindustanen (Hindostanen) waren geworven om als opvolgers van de slaven in de plantages te werken. De Hindustanen bleven onderdaan van Brits-Indië totdat India en Pakistan onafhankelijk werden. De grootste groep in Nederland wonende nazaten van deze contractarbeiders woont in Den Haag.

Op 6 juni 1936 werd er tijdens de Residentieweek ook een Pasar Malam gehouden op het Malieveld. In 1947 vond op deze dag de installatie plaats van de nieuwe burgemeester, mr. W.A.J. Visser. En op deze dag in 1958 was het voor het eerst dat een Scheveningse visser, C. van den Toorn, de “Koninginneharing” aan H.M. Koningin Juliana kon bieden.

Op 7 juni 1752 werd stadhouder Willem V geïnstalleerd als Ridder in de Orde van de Kousenband. Dit gebeurde net als bij zijn vader in de Oranjezaal (Huis ten Bosch) en volgens hetzelfde ritueel toen (1733). Maar deze keer was de prins te jong om de Engelse deputatie toe te spreken en liet dat over aan de opperhofmeester, Baron van Burmania. En bij het bal in de avond lag de prins al in bed (5 jaar).

Op 8 juni 1401 mocht in Den Haag wijn worden verkocht door Jacob Janszoonn. Hij moest daarvoor aan het Spui (de toenmalige haven) een kraan laten bouwen (om des schepen te lossen). Deze Jacob Janszoon was werkzaam aan het hof van de graaf (als garsoen, zoals dat heette) en het vergeven van allerlei functies in Den Haag was voor de graaf een manier om personeelsleden te betalen. Er werd zoveel mogelijk in natura betaald omdat er minder geld in omloop was aan het hof. Veel belastingen werden ook in natura geheven, bijvoorbeeld door turf of hooi te leveren. Jacob Janszoon zal het werk niet zelf uitgevoerd hebben, maar de functie hebben verpacht aan een Hagenaar die hem daarvoor betaalde.

Op 9 juni 1956 werd een in het Kurhaus een gedenksteen onthuld om te herdenken dat daar 60 jaar geleden de eerste geregelde bioscoopvoorstellingen plaatsvonden.

Op 10 juni 1802 werd de "Sociëteit van de hoge collegiën en vander Hage opgeheven". Dit was een van de bestuurscolleges die Den Haag bestuurden. In tegenstelling tot wat je van een dorp of stad zou verwachten had Den Haag niet één enkel bestuur. Zowel het dorp als de staat (Holland) bestuurden een deel van Den Haag. Om de vele problemen die hierdoor ontstonden op te lossen werkten zij samen in een bestuurscollege dat de Sociëteit werd genoemd. Op dezelfde dag in 1886 vonden er hevige rellen plaats wegens het majesteitsschennis-proces tegen de socialist Domela Nieuwenhuis. In 1957 werd op deze dag het 50-jarig bestaan van de Haagse kaatsvereniging “In lyts bigjin” gevierd. In 1996 werd het Couperusmusem aan de Javastraat geopend.

Op 11 juni 1897 besloot de gemeenteraad met 35 tegen 3 stemmen om in Scheveningen een bommenhaven aan te leggen. Tot dat de haven klaar was lagen bommen op het Scheveningse strand waar ze kwetsbaar waren bij zware stormen. De aanleg van de haven kostte heel wat hoofdbrekens. De marine stelde allerlei eisen omdat de haven niet makkelijk in gebruik kon worden genomen door een buitenlandse vloot. Dit werd opgelost door een ondiepe ingang te maken. En zo bleef de haven nog vele decennia lang problemen geven.

Op 12 juni 1533 werd de oudst bekende verordening tegen brand uitgevaardigd. Brand was vroeger door de vele houten gebouwen een groot gevaar. Daarom kwamen er op een gegeven moment verplichting om huizen van steen te bouwen en daken niet meer van riet. In deze verordening werd alle Hagenaars verplicht om brandgereedschap te hebben, onderhouden en betalen. Dat waren dus brandemmers, tobben, hoosvaten en dweilen. In 1896 werd herdacht dat het 25 jaar geleden was dat de ’s-Gravenhaagsche vereeniging voor koepokinenting haar eerste zitting in het Accijnsgebouw aan het Rijswijkseplein hield. Daar werden toen de eerste inentingen gegeven met direct van het kalf genomen koepokstof. In 1918 werd op deze dag op de Plaats het standbeeld van Johan de Witt onthuld door koningin Wilhelmina.

Op 13 juni 1656 sneuvelde luitenant-admiraal van Wassenaar Obdam in de slag bij Lowesoft. Hij werd begraven in de Grote Kerk. Het was de eerste grote zeeslag in de Tweede Engelse Oorlog. De laatste grote actie van de Nederlandse marine was de bekende tocht naar Chatham. De aanval werd gepland door raadpensionaris, Johan de Witt en uitgevoerd onder leiding van luitenant-admiraal Michiel de Ruyter. De Nederlandse vloot voer bij deze actie onverwacht de Thames en de Medway op en viel bij verrassing de Engelse vloot bij Chatham aan. Hierdoor werd deze oorlog van de Engelsen gewonnen.

Op dezelfde dag werd in 1857 het haringkaakprivilege afgeschaft en dit luidde een grote bloei in van de Scheveningse haringvisserij.

Op 14 juni 1713 werd vanaf een theater op de Hofvijver een groots vuurwerk afgestoken waarmee de Vrede van Utrecht werd gevierd.

In 1939 werd op deze dag de radiotoestellenfabriek van Van der Heem aan de Maanweg geopend door wethouder Hirschfeld. In 1943 werd ADO op deze dag landskampioen voetbal van Nederland na een overwinning op Enschede.

Op 15 juni 1907 werd in de Ridderzaal de Tweede Vredesconferentie geopend. In 1922 vond op deze dag de eerste officiële zitting van het Permanente Hof van Internationale Justitie plaats. Eerder, in 1914 sneuvelde majoor Lodewijk W.J.K. Thomson tijdens de uitvoering van de Nederlandse vredesmissie in Albanië (1913-1914). Hij was de eerste Nederlandse militair die viel bij de uitvoering van een Nederlandse vredesmissie. Op de zelfde dag werd Museum-Bredius geopend aan de Prinsegracht. Thomson was van 1909 tot 1913 lid van de Haagse gemeenteraad. En in 1933 werd op deze dag de nieuwe dansschool van Darja Colling geopend in het kantoorgebouw op de hoek van het Piet Heinplein en de Anna Paulownastraat.

Op 16 juni 1921 tot en met 18 juni vond een officieel bezoek aan Den Haag plaats van de Japanse kroonprins Hirohito.

Op 17 juni 1748 sloeg het pachtersoproer van Haarlem over naar Den Haag. In 1899 zeilde het schip De Hoop voor de eerste maal uit. Het hospitaalkerkschip had aan boord een predikant en een arts aan boord. Op deze reis werden 99 mensen verpleegd.

Op 18 juni 1932 vloog de zeppelin Graf Zeppelin boven Den Haag.

Op 19 juni 1957 werd het nieuwe fabriekscomplex van Ir. Eschers Constructiewerkplaatsen en Machinefabrieken aan de Planeetweg door burgemeester Kolfschoten in gebruik gesteld.

Op 20 juni 1926 overleed generaal-majoor dr. C.de Mooy, uitvinder van de naar hem genoemde brancard.

Op 21 juni 1942 werd ADO voor de eerste keer landskampioen door een 5-2- overwinning op A.G.O.V.V.

 

Meer data verzamel ik in de Jaarkalender van Den Haag.

De Boekhorststraat

Boekhorststraat

De Boekhorststraat met tram op brug.

(prentbriefkaart Lud Fischer)

Jubilea in de geschiedenis van Den Haag

Voor 2012

heb ik slechts één jubileum gevonden:

Op 22 april 1912 werd de nieuwe Raadzaal, Javastraat 26, geopend.

 

In april 1912 maakte het zinken van het passagiersschip Titanic diepe indruk. Dit beroemde schip werd gebouwd door een van de grote scheepswerven in Belfast, maar het interieur van enkele luxe cabines werd gebouwd door timmerlieden van de Haagse meubelfabriek Mutters.

De Bierkade

Bierkadet

De Bierkade.

(prentbriefkaart Lud Fischer)

Waarom deze site?

Onze praktijk bevindt zich in het historisch centrum van Den Haag. Oude gebouwen trekken de aandacht en blijken vaak een interessante historie te hebben. Je woon- en werkomgeving wordt leuker als je de achtergronden kent en dat geldt zeker voor het centrum van Den Haag. Deze historische website begon met de geschiedenis van ons praktijkgebouw. Het gebouw was oorspronkelijk de eerste Haagse ambachtsschool. Daarna ontdekte ik dat de Nieuwe Haven vroeger een mooi haventje was en daarvoor gewoon een stuk weiland dat bij een klooster hoorde. Op de kop van de Nieuwe Haven woonde de beroemde componist Mozart, later woonde daar in de buurt een bekend staatsman, een bekende schilder en tegenover de oude Ambachtsschool woonde Blonde Dolly. De geschiedenis van Den Haag is ongelooflijk boeiend. Het fungeerde als 'hoofdstad' van ons land in de Gouden Eeuw, maar ook in andere perioden was Den Haag een belangrijke plaats. Goed beschouwd is het centrum van Den Haag eigenlijk één groot historisch museum van de politieke geschiedenis van ons land.

Buitenhof

Buitenhof in 1935. (bewerkte foto van het Haags Gemeentearchief).

Geschiedenis van het centrum

Onderzoek naar het verleden is minder gemakkelijk dan het lijkt, want je schrijft over gebeurtenissen waar je niet bij was. Archivalia en boeken blijken niet altijd even betrouwbaar te zijn, dus probeer ik zoveel mogelijk feiten te controleren in andere boeken. Op deze pagina's zult u dus niets vinden over een grafelijk jachtslot of over een duinmeer waarnaast de graven hun Ridderzaal lieten bouwen. Deze leuke theorieën zijn nooit bewezen en kun je dus niet gebruiken. Van veel gebeurtenissen zal de ware toedracht overigens nooit te achterhalen zijn. Uit geen enkel archiefstuk valt bijvoorbeeld met zekerheid te achterhalen waar Aleid van Poelgeest is vermoord. Uit latere bronnen kun je concluderen dat dit waarschijnlijk niet de Plaats was, maar misschien was het wel het Plein. Een leuk verhaal over een speurtocht naar een historische waarheid vond ik op in dit artikel op www.denhaagdirect.nl

Onderwerpen

De onderwerpen op de site zijn maar een kleine greep uit de onderwerpen die ik interessant vind. Er zijn tientallen mensen, onderwerpen, straten of huizen waar ik eens over wil schrijven en ik stuit regelmatig op nieuwe boeiende onderwerpen. Een aantal mensen helpt bij het verzamelen van informatie. Vrijwel alle ansichtkaarten op de website komen bijvoorbeeld van Lud Fischer.

Werkwijze

Hoewel ik de website zo probeer te schrijven dat iedereen het verhaal kan begrijpen komen er soms woorden in voor die niet iedereen meteen zal begrijpen. Niet iedereen weet wat een 'baljuw' is of wat er met het ‘gewest Holland’ wordt bedoeld. Om het verhaal leesbaar te houden heb ik de uitleg over deze begrippen geplaatst op de pagina Woordenlijst en begrippenlijst van de Haagse geschiedenis.

 

Trekvliet in 1902

Het Buitenhof rond 1900

(prentbriefkaart Lud Fischer)

Het Lange Voorhout

Het Lange Voorhout

Korte inhoud van de website

Ik ben ooit begonnen met de geschiedenis van de Nieuwe Haven. Daar bevindt zich immers mijn werk. Dat stuk werd zo lang dat stukjes over het Dierenasiel en Blonde Dolly op de laatste en derde pagina bevinden. Het Dierenasiel bevond zich in de Nieuwe Haven en Blonde Dolly woonde tegenover mijn praktijk.

Hierna wilde ik wat schrijven over de Rivierenbuurt, maar toen ik daar een tijd mee bezig was ontdekte ik dat het verstandiger was om eerst wat te lezen over de voorgeschiedenis van de buurt. Wat was er vroeger, wie woonden daar toen? Ik ben toen eerst begonnen met het ontstaan van Den Haag: de Prehistorie, de Romeinse tijd en de Germaanse tijd.

Den Haag ontstond in de tijd van de graven van Holland. Over deze periode heb ik aparte pagina's over Floris IV, Willem II en Floris V. Het ontstaan van het Binnenhof en het dorp Die Haghe zijn ook aparte pagina's geworden.

De eerste uitbreiding in de tijd van de graven van het Henegouwse huis is het volgende project waar ik nog mee bezig ben.

Met het verhaal van de Henegouwse graven ben ik ruim een jaar bezig geweest en daarom vond ik het leuk om tussendoor weer eens een andere pagina te schrijven. Er zijn onderwerpen genoeg die interessant zijn. In de Wagenstraat is een museum dat al langer mijn aandacht trok, maar in 2006 ontdekte ik dat dit museum in 2007 een droevige gebeurtenis te herdenken had. Dat leidde tot het verhaal over de Koreaan Yi Jun en enkele aansluitende verhalen over de achtergrond van het bekende thema dat Den Haag de Stad van Vrede en Recht is.

Daarna heb ik onderzoek gedaan naar andere onderwerpen. In 2006 was het tweehonderd jaar geleden dat Den Haag van Lodewijk Napoleon stadsrechten kreeg. Dat werd niet gevierd en dat bleek terecht zoals blijkt uit het verhaal over de vraag of Den Haag stad of dorp is.

De Riviervismarkt

De Riviervismarkt rond 1900.

(prentbriefkaart Lud Fischer)

Tussen de bedrijven door lees ik ook veel over mensen die in Den Haag hebben gewoond. Een enkele keer schrijf ik er dan meteen een stukje over. Het eerste was over Mozart. Toen ik uit nieuwsgierigheid naar Mozart een vakantie in Zuid-Duitsland en Oostenrijk doorbracht kwam ik ook in Straubing voor wat informatie en foto's over het leven van Albrecht van Beieren. Tenslotte kreeg ik door toeval ook een keer een boek over Aleid van Poelgeest in handen en wilde meer over die moordzaak weten. Ook nu weer bleek dat veel wat er geschreven is niet klopt met de waarheid. Een andere beroemde moord is die op de Gebroeders De Witt.

Oorspronkelijk ben ik met deze site begonnen vanwege een stadswandeling. Ik wilde meer informatie over de geschiedenis van Den Haag. Recent ben ik opnieuw informatie gaan verzamelen voor een nieuwe stadswandeling. Ik ben dus ook pagina's gaan schrijven over straten, de huizen daarin en de bewoners ervan. Het gaat in de eerste plaats natuurlijk om het Binnenhof en het Buitenhof, maar andere interessante straten zijn natuurlijk de Kneuterdijk, de Plaats en het Plein. Het Lange Voorhout en de Lange Vijverberg komen nog. Over het Rabbijn Maarsenplein en de Joodse buurt had ik al iets. Ik heb al wel iets over de Herengracht en het Rijswijkseplein. Dat plein hoort niet bij de stadswandeling.

Wagenstdraat

Wagenstraat.

(prentbriefkaart Lud Fischer)

Tenslotte heb ik stukjes over wijken die ik regelmatig aanvul: Rivierenbuurt, Binckhorst en de Stationsbuurt

, Wijnhavenkwartier.

Veel pagina's zijn nog in bewerking of nog niet helemaal af. Dat komt omdat het maar een hobby is.